23 Tisjri 5782 | 29 september 2021
Nieuws
Jodendom in praktijk     Hasjkafa     Feest- en Gedenkdagen     Samenleving     Geschiedenis     Antisemitisme     IsraĆ«l     Media     Publicisten     
De ontgoochelde rabbijn
Publicatiedatum: donderdag 22 november 2007 Auteur: Jan van Benthem | 1.613 keer gelezen
Rav Brodman sjlita, Vredesproces, Verenigde Staten »

Vorige maand zat hij nog ruim twee uur om de tafel met minister Rice. Maar hij begreep niet wat ze nu wil bereiken met de komende vredesconferentie in Annapolis: ,,Ik zie niet wat eruit moet komen''.

Rabbijn David Brodman is al jaren nauw betrokken bij het vredesoverleg tussen Israël en de Palestijnen. Voor echte vrede wil hij ver gaan, heel ver. Het leverde vooralsnog diepe ontgoocheling op. Het uitgangspunt is duidelijk voor rabbijn David Brodman. ,,De heiligheid van het leven staat boven het land. Als het opgeven van delen van Israël werkelijke vrede brengt, dan moeten we dat doen.'' Jarenlang neemt de nu 71-jarige rabbijn als lid van de Raad van de drie religies in het Heilige Land al deel aan het vredesoverleg. Maar ondanks alle goede gesprekken en de Arabische vrienden die hij heeft gemaakt, gelooft hij niet in een vrede op korte termijn. De kans dat er bij het komende vredesproces dat de Verenigde Staten in Annapolis organiseren, een echte doorbraak wordt bereikt, schat hij niet hoog in. Tegelijk meent hij dat Israël op grond van de Bijbelse eerbied voor het leven ver moet willen gaan als er uitzicht is op een rechtvaardige en duurzame vrede. Heel ver.

,,Misschien is zelfs...'' Brodman aarzelt. Voor iemand die soms uren aan een tafel zit met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken komt het erop aan, nauwkeurig te formuleren.

Misschien wat? Wat is in zijn ogen een rechtvaardige en duurzame vrede?

Het volmaakte land israël kunnen we niet waarmaken
,,Er moet leefruimte zijn voor de beide volken, dus ook voor de Palestijnen, desnoods in een eigen staat.''
Met welke grenzen, is dan de vraag. ,,Het hele land behoort aan ons, is ons door God beloofd. Toch ben ik niet voor het streven naar het Eretz Israël Hashlema - het volmaakte, volledige land van Israël. Dat kunnen wij niet eisen of waarmaken, alleen God kan dat doen. Wij moeten in het hier en nu compromissen sluiten.''

Dit betekent overigens niet dat Brodman voor de terugkeer naar de grenzen van 1948 of 1967 is. Israël moet vooral veilige grenzen krijgen, die het voortbestaan van het land en de veiligheid van de inwoners zo veel mogelijk garanderen. Het principe van het beschermen van het leven van de inwoners, dat zelfs boven de Wet, de Tora, gaat, gaat ook boven het belang van internationaal erkende grenzen. Israël mag daarom volgens Brodman dan ook niet de hele Golan opgeven; dat zou onverantwoord zijn, omdat Syrië dan te veel overwicht krijgt.

Het hachelijke onderwerp van de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen naar hun oude woonplaatsen in Israël plaatst Brodman eveneens in dit perspectief. Maar met het uitgangspunt dat het redden of behouden van leven boven de wet en boven het eigendom van het land gaat, is de kernvraag of dat ook geldt voor Jeruzalem. De zo rustige rabbijn worstelt met die vraag en kleurt rood in gezicht en hals als hij aarzelend iets zegt wat voor hem tegelijk bijna ondenkbaar is: ,,Wanneer dat échte, zeg honderdjarige, volledige vrede zou opleveren, dan zou het opgeven van de Westelijke Muur, de Klaagmuur, te rechtvaardigen zijn vanuit dit principe dat het redden van leven, door vrede, boven alles gaat.''

Tegelijk, zo maakt hij duidelijk, is dat gezien de politieke realiteit van vandaag een utopie. Tegenover het principe staat de harde werkelijkheid. Voor echte vrede heeft Israël al verscheidene concessies gedaan. ,,En wat hebben al die rationele overwegingen gebracht? Kijk naar het opgeven van de Gazastrook of de terugtrekking uit Zuid-Libanon. Het levert ons in de praktijk niets op. Of ja, toch wel, raketten.''

De lijn ligt dus duidelijk bij wat nog als een veilige grens kan worden beschouwd. Dat is de verantwoordelijkheid van de Israëlische regering. Daar ligt meteen de grote moeite. Wanneer, zoals dat in 2002 in Alexandrië gebeurde met de verklaring van leiders van de drie grote religies in Israël, prachtige woorden over vrede nog dezelfde week door de Palestijnse gesprekspartners worden herroepen, dan is de desillusie groot. ,,Alexandrië had een droom kunnen zijn, maar werd een tragedie. Ik ben daardoor ontgoocheld, voel me bedrogen.''

De leiders willen misschien wel, maar ze kunnen geen echte vrede sluiten omdat hun bevolking daar gewoon niet op is voorbereid. Te lang is Israël in onderwijs en media afgeschilderd als het grote kwaad, het gezwel dat verwijderd moet worden. Brodman heeft diverse teleurstellingen moeten verwerken. ,,Ik denk wel eens aan psalm 120: 'Terwijl ik spreek over vrede, spreken zij over de oorlog'. Iedere keer als we goede gesprekken voerden, soms dagenlang, kwam er weer een laatste rede waarin Israël voor alles wat maar slecht is werd uitgemaakt. Vorig jaar nog, tijdens de Wereldassemblee van de religies in het Japanse Kyoto. Daar werden de Israëlische en de Palestijnse aanwezigen iedere dag een paar uur bij elkaar gezet, om met elkaar te spreken over vrede. 'Nu hebben jullie de kans van je leven om zonder al de media erbij bij elkaar te komen', werd ons gezegd. En we hadden goede gesprekken, er was een goede sfeer. Maar op de laatste dag is sjeik Tamimi de laatste spreker en hij draait zich in zijn rede totaal om en gilt, werkelijk gílt over Israël. Het is alleen maar slecht, hij heeft er niet één goed woord voor over. Nee, ik zoek nog steeds naar een echt gematigde Arabier, die de vrede wil.''

Verschrikkelijke tirade en stevige toezeggingen
Intussen heeft Rice de Palestijnen juist weer een paar stevige toezeggingen gedaan. Nog voor het eind van de ambtstermijn van Bush en daarmee ook van haarzelf wil ze een vredesakkoord bereiken dat de oprichting van een Palestijnse staat inhoudt. Brodman kijkt sceptisch naar het bericht. Hij twijfelt aan de 'grote woorden' van Rice: ,,Ze kan deze toezeggingen niet doen.''

De laatste bespreking waar Brodman bij aanwezig was, was midden oktober. Juist daarom, zo stelt hij, kan Rice beter weten. ,,Sjeik Tamimi, de opperrechter van de Palestijnse sharia-rechtbanken, hield weer een werkelijk verschrikkelijke tirade tegen Israël. Minister Rice luisterde goed. Ze is een slimme dame en ze begreep hoe de verhoudingen liggen: er valt niet te praten met Tamimi en consorten.''

Maar waarom gaan de VS dan toch door met Annapolis? ,,De druk is enorm omdat in Irak nog steeds geen blijvend succes is behaald. Bovendien is er die jarenlange moeite om de Arabische wereld tot vrede met Israël te bewegen. Dat bij elkaar geeft het gevoel dat er echt iets moet gebeuren. Maar ik vraag me af, als de voorbereiding voor zo'n vergadering al niets heeft opgebracht, zelfs niet toen Rice er zelf bij was, wat de conferentie dan zal opleveren.''

Zelfs al zouden de Palestijnen akkoord gaan met een vredesregeling, dan zijn er nog andere vijanden, zoals Iran. Brodman benadrukt in dit verband dat er behalve de realiteit op aarde nog een andere werkelijkheid bestaat. ,,Is het niet opvallend dat de 39 Iraakse raketten die Saddam Hussein in de eerste Golfoorlog op ons afschoot, eigenlijk allemaal mis waren? Er zijn wonderen geweest en er zullen weer wonderen zijn. God heeft ons bewaard tegen die raketten. Weet u wanneer we het bericht kregen van de overheid dat we het plastic waar we luchtdichte kamertjes in onze huizen mee hadden gemaakt, weer weg mochten halen? Op Poerim, de dag van de 'bewaring van Haman', die het hele Joodse volk in Perzië wilde uitroeien! Natuurlijk moeten we zelf veel doen, hebben we onze eigen verantwoordelijkheid, maar er is wel bewaring.'' Voor echte vrede zou David Brodman de Klaagmuur opgeven, maar vrede is een utopie

Ik zoek nog steeds naar een echt gematigde arabier die vrede wil

Foeteren in het Nederlands
,,Wat een verschrikkelijke files hebben jullie hier toch!'' David Brodman, rabbijn in het vlakbij Tel Aviv gelegen Savyon, foetert in onvervalst Nederlands over het dagelijks waarneembare resultaat van enkele decennia verkeersbeleid waardoor hij te laat arriveert voor het interview. Brodman is in 1936 in Rotterdam geboren en werd in de Tweede Wereldoorlog via Vught met zijn moeder en zusjes naar het concentratiekamp Theresiënstadt gedeporteerd. Na de oorlog studeerde hij voor rabbijn en van 1963 tot 1973 was hij rabbijn in Amsterdam. In 1973 vestigde Brodman zich in Israël, waar hij in Savyon het Centrum voor Joodse Studies heeft opgericht om vooral seculiere joodse jongeren weer in contact te brengen met de joodse religie, cultuur en geschiedenis.

Daarnaast is rabbijn Brodman lid van de Raad van Religieuze Instituties van het Heilige Land, die in onderling gesprek vanuit het christelijk, joods en islamitisch geloof een aanzet geeft tot vrede. Deze raad wordt bij vrijwel alle vredesbesprekingen betrokken. De 71-jarige rabbijn Brodman is daar meestal bij, maar voor deze maand had hij al toegezegd een reeks lezingen in Nederland te zullen houden, op uitnodiging van Christenen voor Israël. ,,Eigenlijk had ik nu in Washington moeten zitten, daar is de opperrabbijn nu ook, maar ik kon dit echt niet meer afzeggen.''

Copyright © 2007 Jodendom Online
 
 
Contact Zoeken Noachieden Online Beheer
 
Copyright © 2021 Jodendom Online. Alle rechten voorbehouden.