20 Tammoez 5780 | 12 juli 2020
Artikelen
Jodendom in praktijk     Hasjkafa     Feest- en Gedenkdagen     Samenleving     Geschiedenis     Antisemitisme     IsraĆ«l     Media     Publicisten     
Jodendom en Euthanasie
Publicatiedatum: zondag 13 januari 2013 Auteur: Dayan mr. drs. R. Evers | 1.646 keer gelezen
Halacha, Opperrabbijn R. Evers, Wetenschap, Reguliere wetgeving, Leven, dood en Opstanding der doden »

Een vriend heeft Alzheimer. Hij denkt aan euthanasie.

Verschillende mensen vinden, dat ook dementie een geldige reden is om euthanasie te laten plegen en beschouwen geestelijke aftakeling als uitzichtloos en ondraaglijk lijden. Maar de meeste mensen vinden nog steeds, dat het simpele feit, dat iemand vindt, dat hij/zij klaar is met zijn/haar leven nooit aanleiding mag zijn voor een arts om euthanasie toe te passen.

In 2003 sprak de rechtbank in Haarlem een huisarts vrij voor de hulp, die hij in 1998 geboden had aan de oud-senator Brongersma bij het beëindigen van diens leven. De op 86-jarige leeftijd overleden Brongersma wilde een einde aan zijn leven maken, omdat hij zijn leven zinloos vond.

Artsenorganisaties waren verontrust over de uitspraak van de Nederlandse rechtbank: “De vraag is of nu een doodswens het nieuwe criterium wordt voor euthanasie. Artsen dreigen zo doorgeefluiken te worden voor euthanasiemiddelen aan mensen, die het leven niet meer zien zitten”.

Wat zijn de Joodse richtlijnen voor euthanasie? Onze afwijzing van euthanasie is gebaseerd op de stelling, dat niet alleen het menselijk leven in het algemeen van onschatbare waarde is, maar dat tevens ieder moment van leven van belang is. Leven is een ondeelbaar, niet te kwantificeren grootheid. Het doet er niet toe of iemands leven voor een aantal jaren verlengd wordt of nog slechts enkele seconden in stand gehouden wordt.

Doden uit liefde ook verboden
In Genesis 9:5 staat aangeduid, dat ook doden uit liefde of medelijden een vorm van doodslag is: “En waarlijk, Ik zal uw eigen bloed eisen (verbod van zelfmoord)… en uit de hand van de mens, uit de hand van iemands broeder, zal Ik het leven van de mens opeisen”.

De frase “uit de hand van iemands broeder” lijkt overbodig, want broedermoord is geen geringer misdrijf dan gewone moord. De negentiende-eeuwse Rabbijn Jacob Zwi Mecklenburg ziet in deze overbodigheid een aanduiding dat ook “mercy-killing” door de Bijbel verboden wordt.

Mercy-killing
Hoewel doden over het algemeen het tegengestelde is van broederlijke liefde kan het nemen van het leven van een broeder onder omstandigheden als een daad van medemenselijkheid par excellence worden aangevoeld. Euthanasie geschiedt op grond van medelijden.

Toch ziet de Bijbel hierin niet minder dan doden. Het wordt geacht een vergrijp te zijn op een gebied dat niet aan de mens is gegeven, hoe hopeloos het leven er ook mag uitzien.

Zelfs de terminale patiënt, die zich reeds in de stervensfase bevindt, wordt in elk opzicht als een levend persoon beschouwd.

Hoge doses morfine
Ook een terminale of hopeloze situatie vermindert de verantwoordelijkheid van de arts geenszins. Het verzachten en verlichten van pijn valt ook onder de verplichting te genezen. Dit is een uitvloeisel van het gebod: “Heb uw naaste lief gelijk uw zelve” en omvat ook relatief agressieve pijnbestrijding.
Er bestaan medische bezwaren tegen het toedienen van morfine, daar dit middel de cerebrale besturing van het ademhalingssysteem ontwricht.
Er bestaat echter geen Bijbels bezwaar tegen het toedienen van hoge doses morfine om de pijn te onderdrukken bij terminale patiënten, als zij in leven gehouden kunnen worden door bijvoorbeeld beademingsapparatuur.

Het levensverlengende imperatief uit de Joodse traditie betekent echter niet, dat de dokter verplicht zou zijn risicovolle geneeswijzen toe te passen. Ook is de patiënt niet verplicht zich te onderwerpen aan medicamenten, die zich nog in een experimenteel stadium bevinden.

Binnen het Jodendom wordt er geen verschil gemaakt tussen het verlengen van het leven met natuurlijke middelen, zoals voedsel en kunstmatige middelen, zoals medicijnen.

De middeleeuwse geleerde Maimonides (1135-1204), zelf arts, trekt de parallel tussen voedsel en medicatie: “G’d schiep voedsel en water om de mens in leven te houden en Hij schiep medicijnen om ziekten te genezen. Hij gaf de mensheid het inzicht om medisch-technische vindingen te doen, die wij verplicht zijn te gebruiken om het leven te verlengen”.

1   |   2      »      
Copyright © 2013 Jodendom Online
 
 
Contact Zoeken Noachieden Online Beheer
 
Copyright © 2020 Jodendom Online. Alle rechten voorbehouden.